12. Yargı Paketi TBMM'de Kabul Edildi: Yargı ve İcra Sisteminde Kapsamlı Değişiklikler
Yargı Paketi; yargı süreçlerinin hızlandırılması, dijitalleşmenin artırılması, icra ve noterlik işlemlerinin kolaylaştırılması, idari yargının iş yükünün azaltılması ve ceza muhakemesinde Anayasa Mahkemesi kararlarına uyum sağlanması amacıyla hazırlanan kapsamlı bir reform niteliği taşıyor. Düzenlemelerin önemli bir bölümü Resmî Gazete'de yayımlanmasının ardından yürürlüğe girecek.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu'nda kamuoyunda "12. Yargı Paketi" olarak bilinen Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi kabul edilerek yasalaştı. Yeni düzenleme; icra-iflas uygulamalarından idari yargıya, noterlik işlemlerinden ceza muhakemesine kadar birçok alanda önemli değişiklikler içeriyor.
Miras Ortaklığının Satışında Yeni Dönem
Kanunla birlikte, yalnızca mirasçılara ait taşınmazlarda ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verilmesi halinde ilk açık artırma yalnızca mirasçılar arasında gerçekleştirilecek. Bu uygulama tek seferlik olacak; ilk ihalede satış gerçekleşmezse ikinci artırma genel usule göre yapılacak.
Elektronik Satışlarda Yeni Kurallar
Elektronik satış portalındaki ihale süreçleri yeniden düzenlendi. Satış talep eden alacaklılar, belirli şartları sağlamaları halinde teminat yatırmaktan muaf tutulabilecek. Ayrıca en yüksek teklifi verip ihale bedelini süresinde ödemeyen kişiler hakkında idari para cezası uygulanacak ve yatırılan teminatın iadesi yapılmayacak.
Noterlik İşlemleri Dijitalleşiyor
Mahkemeler ve Cumhuriyet başsavcılıklarının talebi üzerine noterlik evrakları güvenli elektronik imza ile dijital ortamda gönderilebilecek. Bu işlemler için vatandaşlardan herhangi bir harç veya ek ücret alınmayacak.
İdari Yargıda Tek Hakimle Görülecek Davaların Kapsamı Genişledi
Yeni düzenleme ile parasal sınırı 486 bin TL'nin altında kalan birçok idari dava tek hakim tarafından karara bağlanabilecek. Kamu görevlilerinin izin, geçici görevlendirme, lojman ve uyarma cezalarına ilişkin davalar da bu kapsamda değerlendirilecek.
İstinaf ve Temyiz Süreçlerinde Değişiklik
Bölge idare mahkemelerinin bazı usul eksikliklerini dosyayı geri göndermeden tamamlayabilmesine imkan tanındı. Ayrıca temyiz sınırları yeniden düzenlenirken, düşük tutarlı davalarda temyiz yoluna başvuru sınırlandırıldı.
Hakim ve Savcı Yardımcılarına Yeni Eğitim Sistemi
Hakim ve savcı yardımcılarının eğitim programı kapsamlı şekilde yeniden düzenlendi. Eğitimlerde anayasa hukuku, insan hakları, ceza ve özel hukuk, idare hukuku, karar yazımı ve duruşma yönetimi gibi alanlara ağırlık verilecek. Yazılı ve sözlü sınav sistemi de ayrıntılı şekilde yeniden belirlendi.
Bilirkişiye Gereksiz Başvuruya Disiplin Cezası
Hakim ve savcıların, hukuki bilgiyle çözülebilecek konularda gereksiz yere bilirkişiye başvurması halinde uyarma cezası uygulanabilecek.
Kanuni Faiz Hesaplama Yöntemi Değişti
Kanuni faiz oranı artık Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının reeskont oranına bağlandı. Sözleşmede faiz oranı belirlenmemişse uygulanacak faiz, TCMB'nin ilgili tarihteki kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde 80'i üzerinden hesaplanacak.
Vesayet Altındaki Malların Satışı Elektronik Ortama Taşınıyor
Vesayet altındaki kişilere ait taşınır ve taşınmaz malların satışı, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi'ne (UYAP) entegre elektronik satış portalı üzerinden açık artırma yöntemiyle yapılacak. Düzenleme yayımdan üç ay sonra yürürlüğe girecek.
Dolandırıcılık Suçlarında Yeni Düzenleme
Banka hesabı veya ödeme aracının kullanılmasına imkan sağlayan bilgileri haksız menfaat amacıyla başkasına veren kişilerin, dolandırıcılık suçuna iştirak etmeleri halinde verilecek ceza yarı oranında indirilebilecek.
Genetik Verilerin Korunmasına Yeni Güvenceler
Ceza Muhakemesi Kanunu'nda yapılan değişiklikle genetik inceleme sonuçlarının kimlik bilgilerinden arındırılarak özel bir sistemde saklanması zorunlu hale getirildi. Belirlenen şartların gerçekleşmesi halinde bu kayıtlar silinecek veya imha edilecek.
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) Yeniden Düzenlendi
Anayasa Mahkemesinin iptal kararına uygun olarak HAGB sistemi yeniden şekillendirildi. İki yıl veya daha az hapis cezası ile adli para cezalarında belirli şartların oluşması halinde HAGB kararı verilebilecek. Bu kararlara karşı istinaf ve gerekli durumlarda temyiz yolu da açık olacak.
Genel Değerlendirme