Mısır’da sürdürülen arkeolojik çalışmalar sırasında, Roma İmparatorluğu dönemine ait olduğu değerlendirilen yaklaşık 1700 yıllık bir mezar ortaya çıkarıldı. Dakhla Vahası’ndaki antik Mothis kenti yakınlarında bulunan mezar, günümüzde Mut olarak bilinen bölgede yer alıyor.

Arkeologların incelemelerine göre piramit biçimli çatıya sahip mezar, bir kadın ve erkek için hazırlanmış. Ancak yapının en dikkat çekici buluntularından biri, üzerinde Antik Yunanca 19 satırlık bir şiirin bulunduğu taş levha oldu.

Mezardaki yazıtın sahibi belli oldu

Mısır Turizm ve Eski Eserler Bakanlığı tarafından paylaşılan bilgilere göre mezarda adı Pisechtes olarak geçen bir erkek bulunuyor. Pisechtes'in yaşamı boyunca yargıçlık yapmış olabileceği değerlendiriliyor.

Taş levhada yer alan şiirin ise Pisechtes'in ölümünün ardından yakınları tarafından kaleme alınan bir ağıt olduğu düşünülüyor. Yazıtın dili ve anlatım biçimi, dönemin edebi geleneğine ilişkin önemli bilgiler sunuyor.

Institute for Advanced Study araştırmacılarından Angelos Chaniotis, yazıtı edebi açıdan özgün bir epigram olarak değerlendiriyor. Chaniotis'in aktardığı değerlendirmelere göre metindeki bazı dil bilgisi özellikleri, Homeros'un destanlarında kullanılan ifadelerle benzerlik gösteriyor.

1700 yıl sonra ortaya çıkan baba-oğul diyaloğu

Yazıtın en dikkat çekici bölümü ise şiirin sonunda yer alıyor.

Pisechtes'in oğlu Sarapion'un babasına hitaben yazdığı bölümde “Dinle baba!” ifadesinin kullanıldığı belirtiliyor.

Sarapion'un devamında, yas tutan çocuklarının babaları için hazırladığı cenaze adaklarını ve sunuları kabul etmesini istediği aktarılıyor.

Yaklaşık 1700 yıl önce bir mezar taşına işlenen bu ifadeler, dönemin aile ilişkileri ve ölüm karşısındaki yas kültürünün anlaşılması açısından dikkat çekici bir örnek oluşturuyor.

Mezarda dini ve koruyucu metinler de bulundu

Mezarda yalnızca ağıt niteliğindeki şiir bulunmadı. Arkeologlar, ölen kişileri koruma amacı taşıdığı değerlendirilen çeşitli dini ve büyü metinleri de tespit etti.

Yazıtlardan bazılarında, Güneş Tanrısı'nın yeraltı dünyasındaki yolculuğunu konu alan eski Mısır metni **“Amduat”**tan bölümlerin yer aldığı belirtildi.

Mezara ulaşmak için 14 basamaklı bir merdivenden aşağı iniliyor. Giriş bölümünde ise Antik Mısır'ın dini inançlarına ilişkin çeşitli semboller bulunuyor. Bunlar arasında kanatlı güneş diski, ölüm ve öteki dünya ile ilişkilendirilen Osiris tasviri ve iki kobra figürü yer alıyor.

Arkeolojik buluntular çeşitlilik gösteriyor

Kazılar sırasında bir sunu masası, arınma havuzu ve çeşitli çanak çömleklerin yanı sıra en az bir madeni para da bulundu.

Mezarın mimarisi, yazıtları ve içerisindeki dini unsurlar birlikte değerlendirildiğinde, buluntunun Roma döneminde Mısır'daki cenaze gelenekleri ve farklı kültürel unsurların bir arada nasıl yaşadığını ortaya koyan önemli örneklerden biri olduğu belirtiliyor.

Taş levhadaki “Dinle baba!” şeklindeki kişisel sesleniş ise yüzyıllar önce yaşamış bir ailenin yasını günümüze taşıyan en dikkat çekici ayrıntılardan biri olarak öne çıkıyor.