Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) tarafından hazırlanan “Bir Bakışta Eğitim 2026” raporu yayımlandı. Bu yıl öğretmen açığı ve öğretmenlik mesleğinin geleceğinin öne çıktığı raporda, OECD ülkelerinin eğitim sistemlerine ilişkin çok sayıda karşılaştırmalı veriye yer verildi.

Raporda Türkiye'nin bazı temel eğitim göstergelerinde OECD ortalamasından daha olumlu sonuçlar elde ettiği görüldü.

Türkiye öğretmen ihtiyacını karşılayan iki ülkeden biri oldu

Türkiye, ilköğretim ve ortaöğretim düzeylerinde öğretmen ihtiyacının tamamen karşılandığı iki OECD ülkesinden biri olarak raporda yer aldı. Diğer ülke ise Güney Kore oldu.

Türkiye'nin öğretmen kadrosunun yaş yapısı da OECD ortalamasından farklılaştı. Ülkede 35 yaşın altında bulunan öğretmenlerin oranı yüzde 32 olarak kaydedilirken, OECD ortalaması yüzde 22 seviyesinde kaldı.

PISA kapsamında okul yöneticilerine uygulanan anket sonuçları da Türkiye'deki öğretmen devamsızlığına ilişkin dikkat çeken veriler ortaya koydu. Öğretmen devamsızlığının öğrencilerin öğrenme sürecini olumsuz etkilediğini belirten okul müdürlerinin oranı Türkiye'de yüzde 6, OECD genelinde ise yüzde 27 oldu.

Öğretmen maaşlarında son 10 yılda artış

Raporda öğretmenlerin ücretlerine ilişkin karşılaştırmalara da yer verildi. 2025 verilerine göre Türkiye'de ilkokul kademesinde mesleğe yeni başlayan öğretmenlerin satın alma gücü paritesine göre brüt maaşlarının OECD ortalamasının üzerinde olduğu belirtildi.

2015-2025 döneminde 15 yıllık deneyime sahip ortaokul öğretmenlerinin reel maaşlarında Türkiye'deki artış yüzde 31 olarak gerçekleşti. OECD ülkelerindeki ortalama artış ise yaklaşık yüzde 6-7 seviyesinde kaldı.

Öğretmen başına düşen öğrenci sayısı azaldı

Türkiye'de eğitim ortamlarına ilişkin göstergelerde de son yıllarda değişim yaşandı.

2015-2024 döneminde öğretmen başına düşen öğrenci sayısı ortaokullarda 17'den 14'e, ortaöğretimde ise 14'ten 11'e geriledi.

Bu gelişmeyle birlikte Türkiye'de ortaöğretimde öğretmen başına düşen öğrenci sayısı 13 olan OECD ortalamasının altına indi. Ortaokul düzeyinde ise Türkiye'nin 14'lük oranı, OECD'deki 13'lük ortalamaya yaklaştı.

Sınıf mevcutlarında da düşüş görüldü. Ortaokullarda ortalama sınıf mevcudu 2015-2024 döneminde 25'ten 23'e gerileyerek OECD ortalamasıyla aynı seviyeye geldi. İlkokullarda ise Türkiye'deki ortalama sınıf mevcudu 23, OECD ortalaması 21 olarak kaydedildi.

Eğitim harcamalarında kamu payı yüzde 9,9 oldu

Türkiye'nin kamu harcamaları içerisinde eğitime ayırdığı pay da OECD ortalamasını geçti.

Eğitimin kamu harcamaları içindeki payı Türkiye'de yüzde 9,9, OECD ülkelerinin ortalamasında ise yüzde 9,8 olarak hesaplandı.

Eğitim yatırımlarının toplam eğitim harcamalarındaki oranında da Türkiye'nin OECD ortalamasının üzerinde olduğu görüldü. Bina, tesis, ekipman ve benzeri yatırımların toplam eğitim harcamalarındaki payı Türkiye'de yüzde 14, OECD ortalamasında ise yüzde 9 oldu.

Ortaöğretimi zamanında tamamlama oranı yüzde 92

Rapordaki önemli göstergelerden biri de öğrencilerin ortaöğretimi öngörülen sürede tamamlama oranı oldu.

Türkiye'de öğrencilerin yüzde 92'si, dört yıllık ortaöğretim eğitimini öngörülen sürede tamamlıyor. OECD ülkelerindeki ortalama ise yüzde 75 seviyesinde bulunuyor.

Öngörülen eğitim süresinin üzerinden iki yıl geçmesine rağmen ortaöğretimi tamamlamayan veya eğitimine devam etmeyenlerin oranı Türkiye'de yüzde 1 olarak belirlendi. OECD ortalamasında bu oran yüzde 12 oldu.

Okul öncesi eğitimde katılım yükseldi

Türkiye'nin okul öncesi eğitime katılımında da son 10 yıllık dönemde artış yaşandı.

3 yaşından zorunlu eğitimin başladığı yaşa kadar olan dönemde okul öncesi eğitime katılım oranı, 2015-2024 arasında Türkiye'de 13 puan arttı. OECD ülkelerindeki ortalama artış ise 4 puan oldu.

Yaş gruplarına göre bakıldığında okul öncesi eğitime katılım oranı 3 yaşta yüzde 15, 4 yaşta yüzde 43,5 ve 5 yaşta yüzde 87 seviyesine ulaştı.

Genç kadınların yükseköğretim mezuniyet oranı yükseldi

Raporda Türkiye'nin genç kadınların yükseköğretime erişimindeki değişimi de dikkat çekti.

25-34 yaş grubundaki kadınların yükseköğretim mezuniyet oranı Türkiye'de 2015 yılında yüzde 27 iken 2025'te yüzde 50'ye yükseldi.

Aynı dönemde OECD genelindeki oran yüzde 46'dan yüzde 54'e çıktı. Böylece OECD ortalamasındaki artış 8 puan olurken, Türkiye'deki artış 23 puan olarak gerçekleşti.

OECD'nin “Bir Bakışta Eğitim 2026” raporu, Türkiye'nin eğitim sistemindeki öğretmen istihdamı, eğitim yatırımları, ortaöğretimin zamanında tamamlanması ve bazı erişim göstergelerinde OECD ortalamasından ayrışan sonuçlara sahip olduğunu ortaya koydu.