Yeni akademik yılın başlamasına sayılı günler kala üniversite öğrencileri için barınma arayışı yeniden gündemin ilk sıralarına çıktı. Özellikle büyük şehirlerde yükselen kira bedelleri, depozito ve komisyon gibi ek ödemeler öğrencilerin bütçesini zorlarken, bazı ev sahiplerinin kiralama sürecinde öne sürdüğü sıra dışı şartlar da tartışma konusu oluyor.

Öğrencilerin karşı karşıya kaldığı tablo yalnızca yüksek kira bedellerinden ibaret değil. Eve yerleşebilmek için gerekli depozito, peşin kira, emlakçı komisyonu ve abonelik giderleri de hesaba katıldığında, ilk ödeme tutarı ciddi seviyelere ulaşabiliyor.

Anadolu'da daha düşük, İstanbul'da çok daha yüksek

Öğrencilerin yoğun olarak yaşadığı Anadolu kentlerinde kiralar, bölgeye ve konutun özelliklerine göre yaklaşık 15 bin ila 30 bin lira arasında değişiyor. İstanbul'da ise üniversitelere yakın bölgelerde fiyatlar çok daha yukarı çıkıyor.

Özellikle merkezi konumdaki eşyalı dairelerde aylık kira 70-80 bin lirayı aşabilirken, daha yüksek standartlara sahip bazı konutlarda bu rakam 100 bin liraya kadar ulaşabiliyor.

Birden fazla öğrencinin aynı evi paylaşması, kişi başına düşen kira yükünü azaltabilse de yüksek depozito, aidat, komisyon ve taşınma masrafları toplam maliyetin düşmesini engelliyor.

Anahtar tesliminden önce yüksek fatura

Bir öğrencinin kiralık eve taşınırken karşılaştığı maliyetin önemli bölümünü yalnızca kira oluşturmuyor. Depozito ve peşin kira ödemesine emlakçı komisyonu, elektrik, su, doğalgaz ve internet abonelikleri ile evin temel ihtiyaçları da ekleniyor.

Bu nedenle bazı öğrenciler için daha ilk ayın kirası ödenmeden ortaya çıkan toplam masraf 60 bin liradan başlayıp 150 bin liraya kadar çıkabiliyor.

Aile desteğiyle eğitimini sürdüren öğrenciler açısından bu rakam, üniversiteye hazırlık ve taşınma dönemini ciddi bir ekonomik yük haline getiriyor.

Kiralama şartları artık sadece maddi güvenceden ibaret değil

Kiralık ev ilanlarında dikkat çeken bir diğer konu ise öğrencilerden istenen şartların çeşitlenmesi. Bazı ev sahipleri kira ödemesinin güvence altına alınması amacıyla memur kefil, önceki ev sahibinden referans veya finansal geçmişe ilişkin bilgi talep edebiliyor.

Bununla birlikte bazı ilanlarda kiracının günlük yaşamına ilişkin daha ayrıntılı kurallar da yer alıyor.

Karşı cins misafir kabul edilmemesi, belirli saatlerden sonra eve giriş yapılmaması, tütün ürünü kullanılmaması veya evcil hayvan beslenmemesi gibi şartların yanı sıra, yemek pişirme konusunda dahi kısıtlamalarla karşılaşılabiliyor.

Bazı evlerde ağır kokulu yemeklerin yapılmaması, çamaşır makinesinin yalnızca belirlenen saatlerde çalıştırılması ve ortak kullanım alanlarının belirli kurallara göre temizlenmesi istenebiliyor.

Ev sahipleri ise zarar ve mağduriyet riskine dikkat çekiyor

Sektör temsilcileri, öğrencilerin karşılaştığı şartların tamamının keyfi nedenlerle ortaya çıkmadığını savunuyor. Özellikle eşyalı konutlarda daha önce yaşanan hasarlar, sözleşmede belirtilen kişi sayısından daha fazla kişinin evde kalması, yüksek ses ve komşu şikâyetleri gibi sorunların bazı ev sahiplerini daha katı kurallar koymaya yönelttiği belirtiliyor.

Ancak kiralama ilişkisinde evin kullanımını düzenleyen makul kurallarla, kiracının özel yaşamına müdahale eden talepler arasındaki sınırın korunması gerektiğine dikkat çekiliyor.

Emlak sektöründeki değerlendirmelere göre, artan kira bedelleriyle birlikte taraflar arasındaki güven sorununun da büyümesi, öğrencilerin ev bulma sürecini daha karmaşık hale getiriyor.

Barınma sorunu eğitim hayatının önüne geçiyor

Üniversite tercihlerinin ardından öğrencilerin karşısına çıkan ilk sorunlardan biri artık yalnızca hangi bölümde eğitim alınacağı değil, eğitim süresince nerede ve hangi maliyetle yaşanacağı oluyor.

Kira, depozito ve diğer başlangıç giderlerinin yanı sıra yaşam alanına ilişkin ağır şartların da gündeme gelmesi, öğrencilerin barınma sorununu ekonomik bir problem olmaktan çıkarıp sosyal bir meseleye dönüştürüyor.

Yeni eğitim döneminin başlaması yaklaşırken öğrenciler, bütçelerine uygun ve ulaşımı kolay bir ev bulabilmek için yoğun bir arayış sürdürüyor. Ancak artan maliyetler ve kiralama sürecindeki şartlar, birçok öğrenci için üniversite hayatının daha başlamadan zorlu bir mücadeleye dönüşmesine neden oluyor.